VungSang.comVùng Sáng
Vẽ chất liệu dưới ánh sáng

Vẽ lông mèo, lông chó dưới ánh sáng: hướng lông, mép mềm và ria

Vẽ lông thú theo khối và hướng mọc: lông ngắn như nhung, lông dài thành chùm, mèo trắng và mèo đen, viền lông ngược sáng, ria vẽ cuối bằng tẩy.

Tabby cat sleeping curled on a woven mat beside a sunny doorway in a Vĩnh Long house, hands sketching on blank paper nearby, warm late afternoon side light

Vẽ lông thú đẹp không nằm ở số nét lông, mà ở ba việc: khối cơ thể đúng sáng tối, hướng lông đúng theo cơ thể, và mép lông mềm đúng chỗ. Một chú mèo nằm cuộn tròn trước tiên là một khối gần như hình cầu, lông chỉ là lớp vỏ mỏng phủ ngoài, nhưng là lớp vỏ có hướng.

Bài này đi qua cách đọc hướng lông, khác biệt giữa lông ngắn và lông dài, mèo trắng và mèo đen, viền lông khi ngược sáng, cách vẽ ria, và phần ngắn về lông vũ. Thú cưng hiếm khi ngồi yên, nên bài tập cuối hướng dẫn cách vẽ lúc chúng ngủ và cách dùng ảnh chụp mà không chép máy móc.

Khối trước, lông sau

Một con mèo cuộn tròn là khối cầu dẹt, đầu là khối cầu nhỏ hơn, tai là hai khối chóp. Một con chó nằm dài là khối trụ thân, khối cầu đầu, khối trụ chân. Dưới đèn hay nắng, những khối này có đủ vùng sáng, trung gian, đường ranh tối, vùng tối và bóng đổ. Đây là phần quyết định con vật có đứng vững trên giấy hay không. Nếu bạn nheo mắt mà không thấy khối, thì vẽ thêm bao nhiêu nét lông cũng chỉ làm rối.

Lông làm mềm các vùng chuyển. Trên khối thạch cao, đường ranh tối khá rõ; trên lông thú, đường ranh đó xơ ra thành dải mềm, vì từng sợi lông ở ranh giới vừa bắt sáng vừa đổ bóng lên sợi bên cạnh. Bóng đổ của con vật trên mặt sàn cũng có mép mềm hơn bóng của vật cứng cùng hình dạng, đặc biệt ở chỗ lông chạm sàn.

Nguyên tắc chung với mọi chất liệu có kết cấu cũng đúng ở đây: kết cấu lông hiện rõ nhất ở vùng chuyển giữa sáng và tối và ở đường bao. Giữa vùng sáng, lông gần như hoà thành mảng sáng mịn; giữa vùng tối, lông gần như mất hẳn. Vì vậy hãy dồn nét lông vào dải chuyển tiếp và mép, phần còn lại để mảng.

Một cách tập giúp tách bạch hai bước này: vẽ cùng một con mèo hai lần trên hai tờ giấy. Lần đầu chỉ dùng mảng, tán mềm, không một nét lông nào, như thể con mèo được nặn bằng đất sét. Lần hai mới chép lại khối đó và thêm nét lông ở vùng chuyển và đường bao. Đặt hai bản cạnh nhau, bạn sẽ thấy bản đầu tuy chưa có lông nhưng đã ra con mèo, còn phần lông ở bản sau chỉ làm nhiệm vụ nói thêm về chất liệu. Nếu bản đầu chưa ra con mèo, đó là chỗ cần luyện tiếp, chứ không phải số nét lông.

Đọc hướng lông như đọc dòng chảy

Lông mọc theo dòng. Lông thú mọc theo những dòng chảy ổn định: từ mũi ra sau đầu, từ gáy xuống lưng, từ vai xuống chân, xoáy quanh tai và ngực. Trước khi vẽ, quan sát và vẽ vài đường mũi tên nhẹ để ghi lại dòng lông, giống như bản đồ hướng gió.

Hướng lông đổi theo khối. Khi lông chạy qua chỗ cong như vai, hông, đầu, nó uốn theo khối. Nét lông vẽ theo đúng hướng đó tự nó mô tả khối, như vân gỗ dồn khít ở mép khối trụ. Nét lông thẳng đều một hướng sẽ làm con vật phẳng như tấm thảm.

Chỗ lông gặp nhau có xoáy và đường ngôi. Ở ngực, dưới cằm, sau tai, lông từ hai hướng gặp nhau tạo đường ngôi hoặc xoáy. Đây là chỗ đáng vẽ kỹ vì nó cho thấy cấu trúc cơ thể bên dưới.

Hướng lông quyết định độ bóng. Lông ngắn và mượt như lông mèo ta, lông chó cỏ có độ bóng nhẹ; dải sáng trên lông chạy ngang hướng lông như trên tóc. Nhìn dải sáng nằm ở đâu là biết hướng lông chỗ đó.

Lông ngắn, lông dài, lông xoăn

Mỗi kiểu lông đòi một cách đặt nét khác nhau. Bảng dưới gom ba kiểu thường gặp ở chó mèo nhà.

Kiểu lôngHành vi với ánh sángCách đặt nétChỗ cần chú ý
Lông ngắn mượtGần như mảng mịn, có độ bóng nhẹ, dải sáng ngang hướng lôngTán mảng là chính, nét lông ngắn chỉ ở mép và vùng chuyểnMép đường bao có răng cưa rất nhỏ, không kẻ cứng
Lông dàiGom thành chùm như lọn tóc, mỗi chùm có sáng tối riêngVẽ chùm trước, sợi sau; nét dài theo hướng rủRãnh tối giữa các chùm; lông dài che mất khối nhỏ bên dưới
Lông xoănThành cụm nhỏ như khối cầu, ít bóngVẽ cụm như vòng cung ngắn chồng nhau, đậm ở dưới mỗi cụmGiữ khối lớn rõ, không rải cụm đều khắp

Với con vật có nhiều màu lông như mèo mướp, mèo tam thể, hãy vẽ khối sáng tối trước cho toàn thân, rồi mới đặt vằn và mảng màu lên trên, đi theo hướng lông. Vằn trên lông mướp cong theo khối thân như sọc trên một ống trụ.

Mèo trắng, mèo đen và viền lông ngược sáng

Mèo trắng là bài khó vì toàn bộ con vật nằm trong nửa sáng của thang đậm nhạt. Khối được tả bằng những vùng tối nhẹ và bóng đổ, còn vùng sáng gần như giấy trắng. Bóng trên lông trắng thường mang màu của môi trường: hơi xanh xám nếu có trời sáng chiếu vào, hơi ấm nếu gần sàn gỗ. Khi vẽ chì, giữ vùng tối của mèo trắng ở mức xám vừa, chỉ bóng tiếp xúc và rãnh sâu như trong tai mới thật tối.

Mèo đen ngược lại: cả con vật nằm trong nửa tối. Khối được tả bằng dải sáng trên lông và viền sáng ở mép, giống tóc đen. Dải sáng thường hơi lạnh vì phản chiếu trời hoặc tường sáng. Đôi mắt sáng trên nền lông đen là điểm nhấn mạnh, nhưng đừng làm sáng cả khối lông để thấy chi tiết; mèo sẽ thành xám.

Khi con vật đứng ngược sáng, như mèo ngồi trước khung cửa nắng, lông ở đường bao cho ánh sáng lọt qua và phát sáng thành một viền mảnh rực quanh tai, lưng, ria. Đây là một trong những hình ảnh đẹp nhất khi vẽ thú. Cách làm: tô toàn thân con vật tương đối tối vì nó đang quay lưng với ánh sáng, chừa hoặc lấy sáng một viền mảnh ở mép, viền dày hơn ở chỗ lông dài và mỏng như sợi chỉ ở chỗ lông ngắn.

Bài tập: vẽ thú cưng đang ngủ

Con vật đang ngủ là người mẫu kiên nhẫn nhất. Chuẩn bị sổ vẽ, bút chì mềm, tẩy dẻo và tẩy bút. Ngồi yên lặng, đừng đánh thức con vật để chỉnh tư thế.

  1. Trong năm phút đầu, chỉ vẽ khối lớn: đường bao cả con vật, vị trí đầu, tai, chân, đuôi. Nếu nó cựa mình, bắt đầu hình mới bên cạnh, không sửa hình cũ.
  2. Khi đã có một hình ổn, xác định hướng sáng và tô vùng tối của khối bằng một lớp đều.
  3. Vẽ vài mũi tên nhẹ ghi hướng lông ở đầu, lưng, sườn, chân.
  4. Đặt nét lông dọc dải chuyển giữa sáng và tối và ở đường bao, theo đúng hướng đã ghi. Vùng sáng và vùng tối giữ mảng.
  5. Vẽ mắt nhắm, mũi, tai: những chỗ lông ngắn hoặc không có lông, mép sắc hơn, tạo điểm tựa cho mắt người xem.
  6. Thêm vằn hoặc mảng màu lông nếu có, theo hướng lông và cong theo khối.
  7. Cuối cùng, vẽ ria bằng tẩy bút nếu ria nằm trên nền tối, hoặc bằng nét mảnh nhẹ tay nếu ria nằm trên nền sáng; ria cong nhẹ, mảnh dần về đầu.

Nếu vẽ từ ảnh chụp, chọn ảnh có ánh sáng rõ một hướng, và đừng chép từng sợi lông trong ảnh. Dùng ảnh để kiểm tra khối và hướng lông, còn nét lông thì đặt theo nguyên tắc ở trên. Vẽ từ ảnh và vẽ từ con vật thật xen kẽ nhau giúp bạn tiến nhanh hơn chỉ dùng một cách.

Lỗi hay gặp khi vẽ lông thú

Những lỗi dưới đây làm con vật trông như thú nhồi bông hay tấm thảm. Dùng danh sách này để tự soát lại, không phải để chấm đúng sai.

  • Rải nét lông đều khắp thân: con vật thành tấm thảm phẳng. Dồn nét lông vào vùng chuyển và đường bao, để vùng sáng và vùng tối thành mảng.
  • Nét lông thẳng một hướng: mất khối. Cho nét uốn theo vai, hông, đầu như nước chảy quanh khối.
  • Đường bao kẻ cứng: con vật như hình cắt giấy. Đường bao lông có răng cưa nhỏ và mềm, chỉ những chỗ không có lông như mũi, đệm chân, mí mắt mới có mép sắc.
  • Mắt vẽ quá to và quá chi tiết so với phần còn lại: mắt nổi như dán. Cho mắt nằm trong hốc, có mí trên đổ bóng lên tròng, điểm sáng nhỏ.
  • Tô xám cả mèo trắng hoặc làm sáng cả mèo đen: mất đặc trưng màu lông. Giữ đúng nửa thang đậm nhạt của con vật.
  • Ria vẽ đậm và thẳng như que: ria nặng nề. Ria mảnh, cong nhẹ, mảnh dần về đầu, vẽ sau cùng.
  • Quên bóng đổ: con vật lơ lửng. Bóng tiếp xúc nơi thân chạm sàn là một trong những chỗ tối nhất.

Lông vũ: thêm một chất liệu sợi

Lông vũ của gà, vịt, chim bồ câu có cấu trúc khác lông thú: mỗi chiếc lông có trục giữa và hai phiến lông hai bên, các phiến xếp chồng lên nhau như ngói. Nhìn cả con vật, bạn vẫn vẽ khối trước: thân gà là một khối trứng, cánh là khối dẹt áp vào thân, đuôi là chùm lông cong. Sáng tối của khối quyết định con gà đứng vững.

Sau đó, lông vũ được tả bằng các hàng chồng lớp. Mỗi chiếc lông ở hàng trên đổ một bóng mảnh lên hàng dưới, tạo nhịp sáng tối lặp lại, rõ nhất ở cánh và đuôi. Ở ngực và cổ, lông nhỏ, mịn, gần như thành mảng như lông thú ngắn. Một số loài có lông ánh kim, như lông cổ gà trống hay lông bồ câu, đổi màu theo góc nhìn; khi vẽ màu, đặt những vệt màu sáng khác nhau ở đỉnh các lông cong.

Một chiếc lông vũ rơi trên bàn là mẫu luyện rất hay: trục giữa là khối trụ mảnh có dải sáng, hai phiến lông mềm có mép xơ, chỗ phiến bị tách thành khe cho thấy cấu trúc sợi bên trong. Vẽ to gấp ba lần thật, bạn sẽ thấy lông vũ là chất liệu hội tụ đủ thứ đã học: khối trụ, mép mềm, kết cấu sợi và bóng đổ mảnh.

Câu hỏi thường gặp

Vẽ lông mèo có cần vẽ từng sợi không?

Không cần. Vẽ khối cơ thể đúng sáng tối trước, rồi đặt nét lông chủ yếu ở dải chuyển giữa sáng và tối và ở đường bao, theo đúng hướng lông. Giữa vùng sáng và vùng tối, để mảng mịn.

Làm sao biết hướng lông của con vật?

Quan sát kỹ trước khi vẽ: lông chạy từ mũi ra sau đầu, từ gáy xuống lưng, từ vai xuống chân, xoáy ở ngực và sau tai. Vẽ vài mũi tên nhẹ lên giấy để ghi dòng lông, rồi đặt nét theo đó.

Mèo trắng vẽ bằng bút chì thế nào cho có khối?

Giữ phần lớn con mèo ở nửa sáng của thang đậm nhạt, tả khối bằng những vùng tối nhẹ, rãnh và bóng đổ. Chỉ bóng tiếp xúc và chỗ sâu như trong tai mới thật tối. Đừng tô xám cả thân, mèo sẽ thành mèo xám.

Ria mèo nên vẽ lúc nào và bằng gì?

Vẽ ria sau cùng. Nếu ria nằm trên nền tối, lấy sáng bằng tẩy bút thành những nét mảnh cong nhẹ. Nếu nằm trên nền sáng, vẽ bằng nét chì mảnh, nhẹ tay, mảnh dần về đầu ria.

Thú cưng không chịu ngồi yên thì vẽ thế nào?

Vẽ lúc chúng ngủ, mỗi hình chỉ vài phút, chỉ bắt khối lớn. Nếu con vật đổi tư thế, bắt đầu hình mới bên cạnh thay vì sửa hình cũ. Có thể dùng ảnh chụp để kiểm tra khối và hướng lông.

Vẽ lông vũ khác lông thú ở chỗ nào?

Lông vũ có trục giữa và hai phiến, xếp chồng lớp như ngói, mỗi hàng đổ bóng mảnh lên hàng dưới. Lông thú là các sợi riêng mọc theo dòng. Với cả hai, vẫn vẽ khối cơ thể trước rồi mới đến kết cấu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138