VungSang.comVùng Sáng
Màu của ánh sáng và bóng

Vẽ ánh đèn trắng huỳnh quang và LED: màu lạnh, bóng mềm và cảnh trong nhà ban đêm

Cách vẽ cảnh dưới đèn tuýp, đèn LED trắng: màu lạnh hơi lục hay hơi lam, bóng mềm và nhạt, bóng sắc theo một chiều, màu da và đồ vật bị lệch.

Late evening noodle shop in Nghe An lit by white tube lights, cook seen from behind at a steel counter, cool pale glow on tiled walls, wet street outside

Ánh đèn trắng của bóng tuýp huỳnh quang hay đèn LED trắng cho một cảnh màu lạnh, sáng đều, bóng mềm và nhạt, đôi khi ngả nhẹ sang xanh lục hoặc xanh lam, khác hẳn sự ấm áp của đèn vàng. Đây là ánh sáng của lớp học buổi tối, quán phở khuya, cửa hàng tạp hoá, xưởng may, hành lang chung cư: những cảnh rất đời thường của Việt Nam mà người vẽ ít khi chọn, chính vì ánh sáng ấy trông "không đẹp".

Thật ra ánh đèn trắng có vẻ đẹp riêng, và vẽ được nó là một kỹ năng thật. Bài này giúp bạn nhận ra những đặc điểm của ánh đèn trắng trong nhà, cách pha màu cho phần sáng, phần tối và màu da dưới đèn, một hiện tượng bóng đổ thú vị của đèn tuýp dài, và vài cảnh gợi ý để bạn bắt đầu ký hoạ.

Ánh đèn trắng trong nhà có gì đặc biệt

Đèn trắng trong nhà thường có nhiệt độ màu từ khoảng 4.000 độ K (trắng trung tính) đến 6.500 độ K (trắng ngả xanh, hay được gọi là "ánh sáng ban ngày"). Nhưng khác với ánh ngày thật, chúng thường được lắp thành nhiều bóng trên trần, chiếu từ trên xuống, và mỗi bóng là một nguồn sáng dài hoặc một tấm phẳng rộng chứ không phải một điểm nhỏ.

Hệ quả đầu tiên là cảnh sáng đều. Khác biệt giữa chỗ sáng nhất và chỗ tối nhất nhỏ hơn nhiều so với cảnh có một đèn bàn hay một ngọn nến. Mặt trên của mọi vật đều sáng, mặt bên hơi tối hơn, mặt dưới tối hơn chút nữa, nhưng hiếm có mảng nào chìm hẳn vào bóng tối.

Hệ quả thứ hai là bóng mềm. Nguồn sáng càng rộng thì viền bóng càng nhoè. Dưới một tấm đèn LED âm trần cỡ nửa mét, bóng của chiếc cốc trên bàn chỉ là một vệt xám mờ, đậm ở sát chân, nhoè hẳn ra ngoài. Dưới nhiều bóng đèn cùng lúc, mỗi vật có nhiều bóng mờ chồng lên nhau, toả ra các hướng.

Hệ quả thứ ba là tường và trần trắng hắt sáng nhiều. Phần lớn phòng dùng đèn trắng có tường, trần sơn trắng hoặc màu nhạt, gạch lát sáng màu. Ánh trắng chiếu lên đó rồi dội lại khắp nơi, lấp đầy các vùng tối. Vì vậy khi vẽ cảnh đèn trắng, việc khó không phải là làm tối đủ, mà là giữ được khối khi mọi thứ đều sáng.

Màu của ánh đèn trắng: lạnh, đôi khi hơi lục

Lạnh hơn ánh ngày trong cảm nhận. Cùng một con số K, ánh đèn trắng trong nhà vào buổi tối thường cho cảm giác lạnh hơn ánh ngày, một phần vì bên ngoài trời đã tối, không còn gì ấm để so. Khi vẽ, bạn có thể pha một chút xanh lam nhạt vào mọi mảng sáng làm màu không khí chung.

Đèn tuýp huỳnh quang cũ hay ngả xanh lục. Nhiều bóng huỳnh quang, nhất là loại cũ hay đã dùng lâu, cho ánh sáng mà người vẽ và người chụp ảnh nhận ra có sắc xanh lục nhẹ, rõ nhất trên tường trắng và trên da người. Một chút xanh lục rất loãng, hoặc xám xanh, pha vào phần sáng sẽ gợi đúng không khí ấy.

Đèn LED trắng rẻ hay ngả xanh lam. Một số đèn LED trắng giá rẻ có sắc xanh lam khá rõ. Đèn LED tốt, chỉ số hoàn màu cao, cho ánh sáng trung tính hơn.

Màu đồ vật có thể bị lệch. Dưới những loại đèn có chỉ số hoàn màu thấp, màu đỏ và màu da thường trông kém tươi, hơi xỉn hoặc hơi tái. Đây không phải lỗi của bạn khi vẽ; đó là điều đèn làm với màu, và vẽ đúng cảnh là vẽ cả sự lệch ấy.

Quan sát trước khi kết luận. Không có công thức chung cho mọi đèn trắng. Đặt một tờ giấy trắng dưới đèn và so với tờ giấy trắng khác dưới ánh cửa sổ ban ngày, bạn sẽ thấy ngay đèn nhà mình ngả về sắc nào.

Bóng đổ của đèn tuýp: sắc một chiều, nhoè một chiều

Đèn tuýp dài tạo ra một hiện tượng bóng đổ mà ít người để ý nhưng rất đáng vẽ. Bóng tuýp là một nguồn sáng dài theo một chiều nhưng rất mảnh theo chiều kia. Độ nhoè của viền bóng phụ thuộc vào bề rộng của nguồn sáng nhìn từ cạnh của vật, nên cùng một cái bóng lại có hai kiểu viền khác nhau.

Cạnh của vật nằm song song với bóng tuýp cho viền bóng khá sắc, vì theo chiều vuông góc với cạnh ấy, nguồn sáng chỉ mảnh như một sợi. Cạnh của vật nằm vuông góc với bóng tuýp lại cho viền bóng nhoè, vì theo chiều dọc cạnh ấy, nguồn sáng trải dài cả mét. Bạn thử đặt một quyển vở hay một hộp giấy hình chữ nhật dưới đèn tuýp: bóng của nó có hai cạnh sắc và hai cạnh nhoè.

Biết điều này, khi vẽ lớp học, quán xá hay văn phòng dưới đèn tuýp, bạn sẽ không vẽ mọi viền bóng giống hệt nhau. Bóng của bàn ghế, của người đứng dưới đèn, có viền sắc ở hai phía và nhoè ở hai phía, tuỳ hướng đặt đèn. Chi tiết nhỏ ấy làm cảnh trông đúng hơn hẳn, dù người xem không gọi được tên nó.

Với tấm đèn LED vuông âm trần, nguồn sáng rộng theo cả hai chiều nên bóng nhoè đều. Với đèn LED búp hay đèn âm trần nhỏ, nguồn gần như một điểm, bóng sắc đều, gần với kiểu bóng của đèn bàn.

Gợi ý màu cho cảnh dưới đèn trắng

Bảng dưới đây là điểm khởi đầu cho một căn phòng tường trắng, đèn tuýp hoặc đèn LED trắng trên trần, không có ánh ngày. Đây là xu hướng thường gặp, luôn kiểm lại bằng mắt.

Vùng trong cảnhHướng màuGhi chú
Tường trắng gần đènTrắng ngả xanh lam hoặc xanh lục rất nhẹGiữ rất sáng, chừa giấy gần hết
Tường xa đènXám nhạt lạnhTối dần ít, vì tường hắt sáng lẫn nhau
Mặt bàn trắngGần trắng, ngả xám xanhThường là mảng sáng lớn
Bóng đổ trên bànXám trung tính đến xám xanhĐậm sát chân, nhoè ra xa
Da ngườiMàu da hơi tái, bớt hồngVùng tối có thể ngả xám ô liu nhẹ
Đồ vật màu đỏĐỏ hơi xỉnPha chút xám xanh để giảm rực
Cây xanhXanh lá ngả lamMất sắc vàng của lá dưới nắng

Màu da dưới đèn trắng là chỗ cần nhẹ tay nhất. Không cần vẽ người như bị ốm; chỉ giảm một chút sắc hồng và cho vùng tối hơi xám lạnh hơn so với khi vẽ dưới ánh ngày.

Những cảnh đèn trắng đáng ký hoạ

Ánh đèn trắng gắn với rất nhiều cảnh sinh hoạt thường ngày. Dưới đây là vài gợi ý dễ tìm, chỉ cần một cuốn sổ nhỏ và bút chì màu hoặc hộp màu nước bỏ túi.

  • Quán phở, quán bún khuya. Đèn tuýp trắng trên tường gạch men, nồi nước dùng bốc hơi, ánh trắng lạnh trong quán đối lập với con đường tối ướt bên ngoài.
  • Cửa hàng tạp hoá về đêm nhìn từ ngoài vào. Ô cửa hàng sáng trắng như một hộp đèn giữa con phố đèn vàng; người đứng trong ô sáng thành một hình rõ nét.
  • Lớp học buổi tối. Ánh sáng đều từ trần, bóng mờ dưới bàn, đầu học sinh cúi xuống vở. Ký hoạ từ phía cuối lớp, không vẽ rõ mặt ai.
  • Xưởng may, xưởng mộc nhỏ. Đèn tuýp treo thấp ngay trên mặt máy, mỗi máy một vùng sáng dài, bóng sắc theo một chiều.
  • Gian bếp nhà mình. Nhiều nhà có đèn trắng trên trần bếp và đèn vàng ở phòng khách: đứng ở cửa bếp nhìn ra, bạn có ngay một cảnh hai nhiệt độ màu.

Khi ký hoạ ở nơi công cộng, giữ ý tứ: ngồi ở chỗ không vướng ai, không vẽ rõ mặt người lạ, và nếu chủ quán hay người được vẽ tỏ ý không muốn, hãy dừng lại và cảm ơn họ.

Giữ màu lạnh trong và sạch theo từng chất liệu

Màu nước: lớp mỏng, ít lần chồng. Cảnh đèn trắng sống nhờ những mảng sáng lạnh trong trẻo. Màu nước lạnh như xanh lam, xám xanh rất dễ đục khi chồng quá ba bốn lớp hoặc khi pha lẫn màu nâu đất. Pha đủ một lần cho cả mảng, tô một lượt, để khô, hạn chế quay lại cọ sửa.

Bút chì màu: chọn sẵn vài cây xám lạnh. Một cây xám lạnh, một cây xanh lam nhạt và một cây xanh lục xám là bộ ba hữu ích cho cảnh đèn trắng. Tô nhẹ tay để mặt giấy trắng còn xuyên qua, vì chính giấy trắng làm nên độ sáng của cảnh.

Bột màu và acrylic: thêm trắng có chừng mực. Pha nhiều trắng làm màu sáng lên nhưng cũng làm màu phấn hoá, đục. Với vùng sáng lạnh, có thể dùng trắng pha một chút xanh lam thay vì trắng nguyên chất, để giữ được sắc lạnh.

Giấy trắng thay vì giấy ngà. Giấy ngả vàng ngà làm mọi màu lạnh tô lên đó ngả ấm và xỉn đi. Cảnh đèn trắng nên vẽ trên giấy trắng trung tính.

Quy trình vẽ một cảnh dưới đèn trắng

Ví dụ: ký hoạ một góc quán ăn khuya bằng màu nước trong khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phút.

  1. Xác định nguồn sáng: mấy bóng tuýp, đặt ở đâu, hướng nào. Đánh dấu vị trí đèn trên bản phác.
  2. Phác mảng lớn: tường, quầy, bàn ghế, người. Ghi chú cạnh nào của bóng đổ sắc, cạnh nào nhoè.
  3. Chọn màu không khí: một chút xanh lam hoặc xanh lục rất loãng. Phủ nhẹ lên tất cả các vùng sáng, chừa trắng những chỗ sáng nhất gần đèn.
  4. Tô các vùng tối bằng xám lạnh, chỉ hơi đậm hơn phần sáng; nhớ rằng cảnh đèn trắng có tương phản thấp.
  5. Thêm màu riêng của đồ vật, luôn pha chút màu không khí để chúng thuộc về cùng một ánh sáng.
  6. Nếu có khung cửa nhìn ra phố, tô phố bằng màu tối ấm hơn hoặc màu đèn đường vàng để làm nổi ô sáng lạnh trong quán.
  7. Cuối cùng chấm vài điểm tối nhất: khe dưới quầy, chân bàn, mái tóc. Chỉ vài chấm là đủ cho cả cảnh đứng khối.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao ảnh chụp dưới đèn tuýp hay bị ám xanh lục?

Nhiều bóng huỳnh quang, nhất là loại cũ, phát ánh sáng có sắc xanh lục nhẹ mà mắt người tự bù đi, còn máy ảnh thì ghi lại. Khi vẽ, bạn có thể dùng một chút xanh lục rất loãng để gợi đúng không khí ấy, miễn đừng quá tay.

Bóng dưới đèn trắng nên pha màu gì?

Thường là xám trung tính đến xám xanh, nhạt và mềm, vì tường trần trắng hắt sáng lấp vào vùng tối. Bóng mang thêm màu của mặt nền: trên gạch men xanh thì xám xanh, trên bàn gỗ thì nâu xám.

Vì sao bóng của quyển vở dưới đèn tuýp có cạnh sắc cạnh nhoè?

Vì đèn tuýp là nguồn sáng dài theo một chiều và mảnh theo chiều kia. Cạnh vật song song với tuýp cho viền bóng sắc, cạnh vuông góc với tuýp cho viền bóng nhoè. Đây là chi tiết nhỏ nhưng làm cảnh trông thật hơn.

Vẽ da người dưới đèn trắng thế nào cho khỏi tái?

Giảm nhẹ sắc hồng của da, cho vùng tối hơi xám lạnh hơn bình thường, nhưng đừng thêm xanh lục vào phần sáng của da quá nhiều. Giữ độ đậm nhạt đúng quan trọng hơn sắc màu để khuôn mặt vẫn có sức sống.

Cảnh đèn trắng ít tương phản thì làm sao cho có điểm nhấn?

Chọn một chỗ tối nhất và một chỗ sáng nhất đặt gần nhau ở điểm bạn muốn dẫn mắt. Một ô cửa nhìn ra phố tối, một mảng màu ấm nhỏ hay một người đứng ngay dưới đèn đều có thể làm điểm nhấn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138